Uzmanlık

Kamulaştırmasız El Atma

İdarenin kamulaştırma usulüne uymaksızın taşınmaza müdahalesi: fiilî ve hukukî el atma, 1983 öncesi ve sonrası rejim.

Kamulaştırmasız el atma, idarenin 2942 sayılı Kanun’daki usulü işletmeksizin özel mülkiyete müdahale etmesidir. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarında bu müdahale; fiilî el atma ve hukukî el atma olarak iki ana başlıkta ele alınır. 9.10.1983 tarihi ise zamanaşımı ve hak arama rejimi bakımından dönüm noktasıdır.

Fiilî el atma, idarenin taşınmazı fiilen işgal etmesi, yol, park, tesis veya benzeri bir kamu hizmetine tahsis etmesiyle ortaya çıkar. Hukukî el atma ise imar planı, sit kararı veya benzeri idari tasarruflarla malikin tasarruf yetkisinin fiilen ortadan kalkmasıdır.

Büromuz, el atmanın niteliğini, tarihini ve taşınmazın vasfını tespit ederek bedel, ecrimisil ve tescile ilişkin talepleri içtihatla uyumlu biçimde ileri sürer.

El atmanın niteliği

Tarihsel rejim

Sınıflandırma

Fiilî El Atma

İdarenin taşınmazı fiziken işgal etmesi, yol, park, tesis veya benzeri bir kamu hizmetine tahsis ederek malikin zilyetliğini fiilen ortadan kaldırması.

Fiilî el atma, kamulaştırma belgesi olmaksızın idarenin taşınmaza fiilen el koymasıdır. Tipik görünümleri; yol açılması, yeşil alan veya park yapılması, kamu binası veya tesis inşası, su ve enerji hatlarının geçirilmesidir. Yargıtay, el atmanın sürekliliği, kamusal tahsis ve malikin tasarruf imkânının kalmaması unsurlarını birlikte arar. Bedel, kural olarak el atma tarihindeki gerçek değer üzerinden; ecrimisil ise işgal süresine göre talep edilir.

İlgili başlıklar